50 ochotników z Wilkowic

Lipiec 1914 roku. Wybucha I wojna światowa. W tym czasie działa już od końca XIX w szereg polskich organizacji narodowych, w tym Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” i Towarzystwo Sportowe „Strzelec”.

Założeniem działalności „Sokoła” było podniesienie sprawności fizycznej społeczeństwa, kształcenie dyscypliny oraz rozbudzania godności narodowej i osobistej. Członkowie tej organizacji przyczyniają się między innymi do popularyzacji gimnastyki w społeczeństwie polskim, powstaniu wielu klubów sportowych oraz Związku Harcerstwa Polskiego. Towarzystwo gimnastyczne Sokół było organizatorem obchodów rocznic powstań narodowych, uchwalenia Konstytucji 3 Maja i wieczornic ku pamięci wybitnych Polaków. Opracowanie systemu Stałych Drużyn Sokolich w wielu miejscowościach spowodowało wykształcenie się lokalnych przywódców.

Równie ważną i znaczącą organizacją było towarzystwo sportowe Strzelec założone w 1910 roku w Krakowie. Zadaniami ruchu strzeleckiego było przede wszystkim przygotowanie kadr dla przyszłej narodowej siły zbrojnej, a także głoszenie haseł ruchu niepodległościowego zgodnie z przygotowaniem do walki zbrojnej.

Narastające w Europie idee narodowe i odrodzenie Polski nie omija i naszych przodków. Działalność Sokoła i Strzelca buduje świadomość narodową młodych pokoleń. Dla Wilkowic położonych na historycznej Żywiecczyźnie a w czasie zaborów w Galicji głównymi ośrodkami działalności narodowej stają się Żywiec i Biała.

Już od 1893 roku istniał żywiecki „Sokół”, działał również skauting. Jednak żywiecki „Strzelec” prędko przyćmił je dynamiką rozwoju. Do organizacji narodowych przystępuje wielu młodych mieszkańców Wilkowic. Jak grzyby po deszczu wyrastały nowe żywieckie oddziały strzeleckie: w Cięcinie, Gilowicach, Jeleśni, Milówce, Moszczanicy, Pietrzykowicach, Przyborowie, Radziechowach, Sopotni Małej, Świnnej, Ujsołach, Wieprzu i Wilkowicach. Zostały one wszystkie podporządkowane pod utworzony obwód żywiecki z Józefem Namysłowskim jako komendantem. Gdy w początkach sierpnia 1914 r. przyszło odpowiedzieć na wezwanie do walki o wolność, to właśnie strzelcy stanęli w gotowości jako pierwsi.

16 sierpnia z rynku żywieckiego, wśród ogólnego entuzjazmu i wzruszenia – odmaszerowała w stronę Zatora tzw. I Kompania Żywiecka, licząca 150 strzelców. Kompania żywieckich strzelców weszła w skład 1 Pułku Piechoty I Brygady Legjonów. Oddział przeszedł szlak bojowy od Bednar, przez Urzędów, aż po Kostiuchnówkę.

25 sierpnia 1914 wyruszyły z Żywca drużyny sokole w liczbie 291 ludzi, w tym Wilkowianie. Ochotnicy weszli w skład II Kompanii Legionów. Również 26 sierpnia 1914 kompletnie umundurowani i wyekwipowani stanęli wśród innych na placu Wolności w Białej ochotnicy z Wilkowic. Było to tzw. I-sze Powołanie. Oddział ten wraz z sokołami z Wadowic i Żywca utworzył 12 kompanię III batalionu 3 Pułku Piechoty II Brygady.

24 września kolejni Wilkowianie wyruszają z Białej w ramach tzw. II Powołania i zasilają 2 Pułk Piechoty II Brygady Legionów. Wśród ochotników dominowała młodzież w przedziale 17-23 lata, stanowiąc 90% wszystkich ochotników. Dlatego też „Chłopcy z Wilkowic” którzy przynieśli nam Niepodległość wydaje się być trafnym określeniem. Wstąpienie ochotników tych zarówno z towarzystw sportowych jak i innych organizacji do Legionów Polskich było wielkim przedsięwzięciem naszych przodków. Możemy być dumni, że w tak wyjątkowym zrywie i w tak wyjątkowej liczbie „chłopcy z Wilkowic” wywalczyli Nam wszystkim wolność. 

Gmina Wilkowice

Obrazek domyślny
Informacja Prasowa

Opublikowany tekst jest nadesłanym do nas materiałem prasowym. Jeżeli chcesz wysłać do nas informacje o swoim projekcie, jakimś wydarzeniu lub problemie pisz na redakcja@beskidslaski24.pl.